Józef nie jedno ma nazwisko
 |
| Cmentarz 26, Sławęcin, fot. własna |
Gdzieś początkiem października 2025 r. korzystając z pięknej pogody namówiłam Tatę i pojechaliśmy odwiedzić cmentarze w okręgu jasielskim. Można nawet powiedzieć, że odniosłam mały sukces, ponieważ pokazałam mu miejsca, w których nigdy nie był, pomimo że okolicę zna doskonale. Między innymi odwiedziliśmy cmentarz nr 26 w Sławęcinie, którego nie będę opisywać, bo zrobiło to kilkadziesiąt osób przede mną. Pięknie położony, ale my z jakiegoś powodu nie mogliśmy go znaleźć, może dlatego, że dojście wciąż przebiega przez prywatne pole?
Spacerując wśród mogił obok nieznanych mi nazw pułkowych nagle zauważyłam żołnierzy z 56 pułku piechoty z Wadowic, a właśnie zamierzałam indeksować ich Sterbebuch. Zdziwiłam się co raptem 2 chłopaków "robi" na tym cmentarzu, no ale widocznie ck planiści tak zadecydowali, nie mnie z tym dyskutować.
Pomyślałam sobie jednak, że to dobra okazja przetestować akuratność danych ewidencyjnych i porównać różne źródła.
I się zaczęło ...
Nie wiem dlaczego wybrałam akurat tego Józefa, mogłam przecież wybrać Józefa Motz'a, albo nawet Józefa Kraus'a. Stało się i padło na Józefa ... no właśnie, tylko jakiego? JARDINKA?
W dokumentacji KGA zdeponowanej w Archiwum Narodowym w Krakowie znajduje się lista osób pochowanych na cmentarzu nr 26, sporządzona dość czytelnie z podaniem numerów mogił.
[od skanu 272 i dalej]
Nasz Józef pochowany został w pojedynczej mogile nr 3, po jednej stronie w grobie nr 2 ma kolegę z 20 pułku piechoty Franciszka Śindelar'a, a po drugiej stronie w mogile nr 4 jest towarzysz z IR56 - Józef Motz.
Żeby dobrze zidentyfikować mojego Józefa i powiązać jego dane pomiędzy różnymi źródłami potrzebowałam czegoś więcej niż tabliczki nagrobnej. Zaczęłam więc od list strat publikowanych w różnych źródłach:
Jak się jednak okazało listy strat milczą o Jardinku Józefie, co mnie jakoś specjalnie nie zdziwiło, bo listy nie są kompletne, ani też nie zawsze dobrze zindeksowane. Pomyślałam, że w takim razie trzeba wziąć pułkową listę strat przesłaną do KGA na wezwanie skierowane do poszczególnych jednostek. Tylko co tam jest napisane?
Mamy Józefa, o nazwisku, które można przeczytać "Jardinek", ur. w 1889 r. w miejscowości Haje, powiat Przybram w Czechach. Poległ 8 maja 1915 r. w Skołyszynie - to wieś obok Sławęcina.
Czytanie pisma sprzed ponad stu lat to naprawdę duże wyzwanie, głównie z powodu kroju czcionki i indywidualnego charakteru pisma kancelistów. A ten kancelista pisał wyjątkowo mało czytelnie, co jest szczególnie trudne dla czytającego, ponieważ nazwiska pochodziły z różnych zakątków monarchii i różnych języków.
No a co na to moje dane zebrane w tabelkę?
Niestety "Jardinka" Józefa nie ma, ale na szczęście Sterbebuch zawiera rok urodzenia i dane o miejscu, skąd pochodził żołnierz. Sprawdzam wobec tego wszystkich żołnierzy IR56 z powiatu Przybram. No i mam, jest Józef, ur. w 1889 r. w miejscowości Haje, powiat Przybram, ale - cóż za zaskoczenie - o dosyć odmiennym nazwisku: JAROLIMEK
Józefa Jarolimka z łatwością znajduję na liście strat, wszystkie dane się zgadzają, a nawet dowiaduję się, ze służył w 14 kompanii.
https://des.genealogy.net/search/show/16864819
Sprawdzam jeszcze i widzę, że nazwisko występuje obecnie w Czechach, można je spotkać wciąż w powiecie Przybram. Ciekawe, czy udałoby się znaleźć krewnych?
https://forebears.io/surnames/jarolimek
No a co z Józefem Motz'em na listach pułkowych i w Sterbebuch? Owszem, jest ale literka o zamienia się w a, mamy więc Józefa Matz'a i w zasadzie trudno zgadnąć, kto ma rację.
[pułk]
[Sterbebuch]
https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-L9V3-Q2R4?cat=koha%3A664117&i=525&lang=en
[lista strat]
https://des.genealogy.net/search/show/18123469
Zgadzają się pozostałe dane: rok i miejsce urodzenia: ur. w 1882 r., w miejscowości Bílá Voda (niem. Weißwasser), powiat Jesionik (do 1947 Frývaldov, niem. Freiwaldau).
Czy to więc ta sama osoba? Sądzę że tak, ponieważ zgadza się także data śmierci i miejsce: Skołyszyn.
W ten oto sposób docieramy do ostatniego na dzisiaj Józefa, tj. Józefa Krausa, żołnierza 56 pułku piechoty, który pochodził z miejscowości Komorowice, powiat Biała. Zginął 6 maja 1915 r. również w Skołyszynie.
https://www.familysearch.org/ark:/61903/3:1:3QS7-L9V3-Q21W?cat=koha%3A664117&i=502&lang=en
Te same dane możemy znaleźć w pułkowej liście strat
[źródło]
Niestety oznakowanego grobu tego Józefa nie znajdziemy, być może jest tutaj na cmentarzu, jako nn, np. w grobie nr 5, obok kolegów z siostrzanych pułków galicyjskich, a może wcale nie? Może rodzina zabrała go do rodzinnej parafii? A może został gdzieś w polach Skołyszyna. Nie wiadomo. Dane za geneteką:
Jedna tabliczka i tyle pytań! A to był zupełny przypadek.
Tata się uparł, no bo jak to, cmentarza nie znajdziemy?
A ja się uparłam znaleźć Józefa.
No to mam ... trzech .. i za każdym skrywa się inna zagadka ;-)
Komentarze
Prześlij komentarz