Zwykli Bieczanie na Wielkiej Wojnie
[źródło: zdjęcie z cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1985 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]
[opis do zdjęcia: oryginalna tabliczka imienna z grobu nr 54, w którym pochowano Ludwika Żeglenia]
Dlaczego ten tekst? Chciałabym przywrócić pamięć o tych, którzy z wojny nie wrócili, polegli lub zmarli w szpitalach. Brali udział w wielkiej wojnie, która wtargnęła do ich małego miasta i całkowicie zmieniła życie ich i ich rodzin.
Jakiś czas temu napisałam post na FB na temat żołnierzy ck armii oraz legionistów z Biecza. Wymieniłam w nim poległych, których udało mi się zidentyfikować. Sprawa ta nie dawała mi jednak spokoju i postanowiłam jeszcze raz przeglądnąć dostępne źródła. W efekcie zidentyfikowałam ponad 20 poległych z Biecza, Strzeszyna, Belnej i Korczyny.
Poniższa lista z pewnością nie jest zamknięta. Została ona sporządzona wyłącznie na bazie list strat oraz wiadomości o chorych i rannych, które również nie były kompletne. Ponadto zdarzające się błędy w pisowni nazw miejscowości powodują, że prawdopodobnie nie udało mi się odnaleźć wszystkich wpisów. Nie poddaję się jednak i zamierzam szukać dalszych informacji.
Mam nadzieję że moja praca pomoże rodzinom na dotarcie do swoich przodków, ponieważ kilka mogił jest wciąż do odnalezienia i do odwiedzenia!
Z tych kilkudziesięciu osób w pamięci najbardziej utkwiły mi trzy z nich:
Stefan Pruchniewicz z Przedmieścia, który był prawdopodobnie pierwszym poległym żołnierzem z Biecza, bratem mojej prababci Marii oraz bratem Józefa Pruchniewicza, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata - pradziadka mojej kuzynki Jadwigi Wędrychowicz. Poległ jesienią 1914 r., w lasach lubelskich, miał 30 lat i można powiedzieć, że robił karierę w wojsku. Jak na razie nie znamy miejsca pochówku.
Paweł Kosiba z Biecza, 20-latek, który spoczywa na cmentarzu w Prosecco we Włoszech, jego mogiłę można odnaleźć wśród około 5000 innych żołnierzy armii austro-węgierskiej, poległych w czasie walk o rzekę Isonzo.
Ludwik Żegleń ze Strzeszyna, który poległ tak bardzo blisko rodzinnej miejscowości, że nie mogę spokojnie o tym myśleć. Miał 21 lat. Jest pochowany na cmentarzu w Golance zaprojektowanym w układzie półkolistym. Chyba nikomu tego nie mówiłam, ale największe wrażenie robią na mnie nekropolie zaplanowane w formie okręgu, w nich widzę rzeczywistą równość i unitarność śmierci. I mam wrażenie, że wszyscy zebrali się razem i czekają.
Może na nas?
Kim byli?
[źródło: archiwum rodzinne Pruchniewiczów i Cetnarowiczów, dzięki uprzejmości Jadwigi Wędrychowicz, mojej kuzynki]
[opis do zdjęcia: sierżant IR 20 Szczepan Pruchniewicz, Przedmieście, Biecz]
Chaskel REH (wymawia się Rej, obecnie rodzina używa nazwiska Ree), ur. 29.10.1893 r. w Bieczu, ojciec: Elias Reh, matka Gittel z domu Peller, szeregowiec w 36 pułku obrony krajowej z Kołomyi (LIR 36). Zginął w lutym 1915 r. - w przedziale pomiędzy 10 a 20 dniem lutego. Dokładna data i miejsce zgonu nie są znane, biorąc jednak pod uwagę szlak bojowy, mógł zginąć w ofensywie w Karpatach.
[opis do zdjęcia: metryka urodzenia, dane zebrane dzięki pomocy Krzysztofa Przybyłowicza]
Wojciech ALIBOŻEK, ur., 24.08.1888 r. w Bieczu, na Belnej, matka Rozalia Alibożek, szeregowiec w 32 pułku obrony krajowej z Nowego Sącza (LIR 32). W marcu 1915 r. otrzymał ranę postrzałową. Zmarł w trakcie transportu medycznego w dniu 23.03.1915 r., będąc na Stacji Obserwacji Chorych w Sátoraljaújhely (obecnie Węgry). Został pochowany na lokalnym cmentarzu, obecnie spoczywa prawdopodobnie w kwaterze wojskowej liczącej ponad 1500 indywidualnych nagrobków. Czekam na potwierdzenie tej informacji.
Antoni GAZDA, ur. 21.05.1895 r. w Strzeszynie, matka Anna Gazda, szeregowiec w 55 pułku piechoty (IR 55) z Lwowa. Pierwsza informacja o tym, że jest chory pojawia się 16.03.1915 r., a już 22.03.1915 r. poinformowano, że został przeniesiony do szpitala w miejscowości Žižkov, gdzie zmarł w dniu 13.04.1915 r. na gruźlicę płuc i krtani. Został pochowany na cmentarzu Olszańskim w Pradze, kwatera X, grób nr 386.
Ludwik ŻEGLEŃ, ur. 05.12.1894 r., ojciec Jan, matka Marianna z domu Falisiewicz, szeregowiec 80 pułku piechoty (IR 80) z Lwowa. Poległ w dniu 02.05.1915 r. w Golance położonej między Rzepiennikiem Marciszewskim a Gromnikiem - 30 km od Biecza. Spoczywa na cmentarzu wojennym nr 147 w mogile zbiorowej nr 54 z kolegami z pułku.
[opis do zdjęcia: kwatera nr 54 na cmentarzu nr 147 w Golance, autor zdjęcia Darek z Było-Minęło-Jest]
[opis do zdjęcia: plan cmentarza nr 147 w Golance]
[źródło: zdjęcie cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1985 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]
[źródło: zdjęcie cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1993-95 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]
Jan LEŚNIAK, ur. 11.05.1892 r. w Bieczu, ojciec Jan, matka Agnieszka z domu Patla, szeregowiec 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zginął w dniu 15.05.1915 r. w bitwie pod Jarosławiem i tam został pochowany. Obecnie nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.
Władysław RĘPALSKI/REMPALSKI, ur. 01.09.1893 r. w Bieczu, ojciec Jan, matka Monika z domu Wojnar, szeregowiec 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zmarł w dniu 15.05.1915 r. najprawdopodobniej w wyniku walk pod Jarosławiem, na co może wskazywać data śmierci. Obecnie nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.
https://des.genealogy.net/search/show/14151972
Jan MOSOŃ, ur. w 1893 r., przynależny do Strzeszyna, szeregowiec landszturmu w 32 pułku obrony krajowej z Nowego Sącza (LIR 32). Poległ 20.07.1915 r., data wskazuje na walki pod Sokalem (obecnie Ukraina) i nad Bugiem, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
https://des.genealogy.net/search/show/15215517
Andrzej MALINOWSKI, ur. 19.11.1888 r., ojciec Szczepan, matka Józefa z domu Kwiatkowska, szeregowiec 10 pułku piechoty z Przemyśla (IR 10). Wiosną 1915 r. ranny po raz pierwszy, a następnie latem 1915 r. został postrzelony w głowę, zmarł 09.08.1915 r. w Punkcie Sanitarnym 24 Dywizji Piechoty, pochowany w miejscowości Ujbajna, prawdopodobnie chodzi o obecną miejscowość Zbojné na Słowacji. Obecne miejsce pochówku nieznane.
Wojciech FALISIEWICZ, ur. dnia 15.04.1882 r. w Strzeszynie, ojciec Dominik, matka Elżbieta z domu Jasińska (?), szeregowiec w 18 pułku obrony krajowej z Przemyśla (LIR 18). Chorował, jednak dokładna przyczyna zgonu nie jest znana. Zmarł w dniu 12.09.1915 r. w szpitalu polowym nr 2/4 w Łucku (obecnie Ukraina) i tam został pochowany na cmentarzu rzymsko-katolickim.
Antoni WILCZKOWICZ, ur. dnia 15.04.1894 r. w Strzeszynie, ojciec Jan, matka Antonina z domu Szary, szeregowiec w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zmarł w dniu 13.10.1915 r. w mobilnym szpitalu rezerwowym nr 1/3 w wyniku obrażeń wewnętrznych po wybuchu granatu. Pochowany na nowym cmentarzu w Przewłoce, okręg Buczacz (obecnie na Ukrainie). Dokładne miejsce spoczynku nie jest znane.
Antoni BOCHNIA, ur. w 1873 r., przynależny do Biecza, szeregowiec 32 pułku piechoty pospolitego ruszenia z Nowego Sącza (Lst.IR 32). Poległ w okresie pomiędzy 19.10 - 23.10.1915 r., data wskazuje na walki na froncie włoskim, w bitwach nad rzeką Isonzo, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
[źródło: Monika Pikusa, Arkadiusz Bąk, "Zawierucha wielkiej wojny na terenie Gminy Szerzyny", str. 131]
https://des.genealogy.net/search/show/16618534
Józef KULINOWSKI, ur. 12.01.1895 r., w Bieczu, ojciec Piotr, matka Zofia z domu Barańska, szeregowiec landszturmu w 32 pułku obrony krajowej z Nowego Sącza (LIR 32). Poległ w okresie pomiędzy 08.06 - 25.06.1916 r., data wskazuje na walki na Wołyniu, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
https://des.genealogy.net/search/show/18584033
Jan MÜLLER, ur. w 18.06.1881 r., w Bieczu, ojciec Augustyn, matka Karolina z domu Paszyńska, szeregowiec 32 pułku piechoty piechoty pospolitego ruszenia z Nowego Sącza (Lst.IR 32). Poległ w dniu 15.06.1916 r., data wskazuje na walki na froncie włoskim, w okolicy miejscowości Monfalcone, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
[źródło: Monika Pikusa, Arkadiusz Bąk, "Zawierucha wielkiej wojny na terenie Gminy Szerzyny", str. 131]
https://des.genealogy.net/search/show/18616098
Józef PRZEWOŹNIK, ur. w 1894 r. przynależny do Biecza, szeregowiec landszturmu w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zmarł w dniu 15.07.1916 r. (lub 16.07.1916 r.) w wyniku walk w okolicy wsi Gubin (obecnie: Hubin, obwód wołyński, Ukraina). Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.
https://des.genealogy.net/search/show/14803885
Władysław GAZDA, ur. 19.06.1885 r., ojciec Jan, matka Zofia z domu Liana, trębacz w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Dostał się do niewoli i tam zmarł przed kwietniem 1917 r. Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.
https://des.genealogy.net/search/show/19292100
Jan LIPIŃSKI, ur. 31.03.1898 r. w Bieczu, ojciec Jakub, matka Marianna z domu Ludwin, szeregowiec landszturmu w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Prawdopodobnie członek drużyny harcerskiej w Bieczu (drużynowy zapisywał najczęściej same nazwiska) od maja 1913 r. Zmarł w dniu 31.01.1917 r., z uwagi na datę można przypuszczać, że poległ w walkach w Bukowinie, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
https://des.genealogy.net/search/show/19809413
[źródło: Materiały do historii harcerstwa bieckiego i gorlickiego / zebrał Piotr Matys.]
Michał ROMAN, ur. w 1873 r., przynależny do Biecza, szeregowiec 31 pułku piechoty piechoty pospolitego ruszenia z Cieszyna (Lst.IR 31). Poległ w dniu 16.05.1917 r., data wskazuje na front włoski, bitwy nad rzeką Isonzo, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
https://des.genealogy.net/search/show/15489168
Paweł KOSIBA, ur. 14.06.1897 r., ojciec Hilary, matka Marianna z domu Szarłowicz, szeregowiec w 56 pułku piechoty z Wadowic. Zmarł dniu 11.06.1917 r. w szpitalu polowym nr 407 w miejscowości Villa Opicina, Triest (obecnie Włochy) w wyniku obrażeń klatki piersiowej powstałych po wybuchy szrapnela. Pochowany na cmentarzu wojskowym w Villa Opicina, po komasacji pochówków obecnie spoczywa na wojskowym cmentarzu austro-węgierskim Prosecco, Włochy.
[opis do zdjęcia: cmentarz żołnierzy austro-węgierskich w Prosecco/Prosek, Włochy]
Franciszek PRUCHNIEWICZ, ur. 25.09.1898 r. w Bieczu, ojciec Antoni, matka Apolonia z domu Majewska, szeregowiec 32 pułku piechoty piechoty pospolitego ruszenia z Nowego Sącza (Lst.IR 32). Poległ w dniu 29.01.1918 r., data wskazuje na front włoski, bitwy nad rzeką Isonzo, być może okolice miasta Vicenza, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.
[źródło: Monika Pikusa, Arkadiusz Bąk, "Zawierucha wielkiej wojny na terenie Gminy Szerzyny", str. 131]
https://des.genealogy.net/search/show/21951839
Jan WĘDRYCHOWICZ, ur. 21.01.1888 r. w Bieczu, ojciec Ignacy, matka Katarzyna z domu Czeluśniak, szeregowiec landszturmu w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Poległ dniu 06.06.1918 r., prawdopodobnie na froncie włoskim, nad rzeką Piave. Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.
https://des.genealogy.net/search/show/21956301
Antoni KOZA, ur. w 1898 r., przynależny do Biecza, szeregowiec 57 pułku piechoty z Tarnowa (IR 57). Poległ w dniu 17.06.1918 r. prawdopodobnie na froncie włoskim, nad rzeką Piave. Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.
https://des.genealogy.net/search/show/21958076
Józef SZARY, ur. 21.12.1894 r., ojciec Jan, matka Józefa, szeregowiec landszturmu w 12 Batalionie Szturmowym (SturmB. 12 - k.u.k Sturmtruppen). Poległ w dniu 17.06.1918 r., faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane, z uwagi na datę można przypuszczać, że było to na froncie włoskim.
Leib STROM, ur. 20.04.1899 r. w Bieczu, ojciec Hirsch Friedmann, matka Rachela Strom, ze względu na wyłącznie religijny ślub rodziców w świetle prawa cywilnego nosił nazwisko matki, szeregowiec 80 pułku piechoty z Lwowa (IR 80), sekcja łączności. Poległ w dniu 05.07.1918 r., faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane, z uwagi na datę można przypuszczać, że było to na froncie włoskim.
[opis do zdjęcia: metryki urodzeń gminy izraelickiej w Bieczu, zasoby AP w Rzeszowie, dzięki wskazówkom Krzysztowa Przybyłowicza]
Ciąg Dalszy Nastąpi
Niestety…
[źródło: zdjęcie cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1993-95 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]




























Prace autorskie p. Magdy są nie do przecenienia ..
OdpowiedzUsuńBardzo dziękuję!
UsuńMelduje się stały zapewne czytelnik bloga. Tak trzymaj p. Magdo!!!
OdpowiedzUsuńJa po prostu .. zaniemówiłem na chwilę i nie mogłem wyjść z uczucia podziwu wobec p. Magdy. Nie jestem zbytnim wielbicielem historii - i chyba nim nie zostanę - lecz tu muszę wykonać głęboki ukłon przed autorką ...
OdpowiedzUsuń