Zwykli Bieczanie na Wielkiej Wojnie

 



[źródło: zdjęcie z cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1985 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]

[opis do zdjęcia: oryginalna tabliczka imienna z grobu nr 54, w którym pochowano Ludwika Żeglenia]


Dlaczego ten tekst? Chciałabym przywrócić pamięć o tych, którzy z wojny nie wrócili, polegli lub zmarli w szpitalach. Brali udział w wielkiej wojnie, która wtargnęła do ich małego miasta i całkowicie zmieniła życie ich i ich rodzin.

Jakiś czas temu napisałam post na FB na temat żołnierzy ck armii oraz legionistów z Biecza. Wymieniłam w nim poległych, których udało mi się zidentyfikować. Sprawa ta nie dawała mi jednak spokoju i postanowiłam jeszcze raz przeglądnąć dostępne źródła. W efekcie zidentyfikowałam ponad 20 poległych z Biecza, Strzeszyna, Belnej i Korczyny. 

Poniższa lista z pewnością nie jest zamknięta. Została ona sporządzona wyłącznie na bazie list strat oraz wiadomości o chorych i rannych, które również nie były kompletne. Ponadto zdarzające się błędy w pisowni nazw miejscowości powodują, że prawdopodobnie nie udało mi się odnaleźć wszystkich wpisów. Nie poddaję się jednak i zamierzam szukać dalszych informacji.

Mam nadzieję że moja praca pomoże rodzinom na dotarcie do swoich przodków, ponieważ kilka mogił jest wciąż do odnalezienia i do odwiedzenia!

Z tych kilkudziesięciu osób w pamięci najbardziej utkwiły mi trzy z nich:

Stefan Pruchniewicz z Przedmieścia, który był prawdopodobnie pierwszym poległym żołnierzem z Biecza, bratem mojej prababci Marii oraz bratem Józefa Pruchniewicza, Sprawiedliwego wśród Narodów Świata - pradziadka mojej kuzynki Jadwigi Wędrychowicz. Poległ jesienią 1914 r., w lasach lubelskich, miał 30 lat i można powiedzieć, że robił karierę w wojsku. Jak na razie nie znamy miejsca pochówku.

Paweł Kosiba z Biecza, 20-latek, który spoczywa na cmentarzu w Prosecco we Włoszech, jego mogiłę można odnaleźć wśród około 5000 innych żołnierzy armii austro-węgierskiej, poległych w czasie walk o rzekę Isonzo.

Ludwik Żegleń ze Strzeszyna, który poległ tak bardzo blisko rodzinnej miejscowości, że nie mogę spokojnie o tym myśleć. Miał 21 lat. Jest pochowany na cmentarzu w Golance zaprojektowanym w układzie półkolistym. Chyba nikomu tego nie mówiłam, ale największe wrażenie robią na mnie nekropolie zaplanowane w formie okręgu, w nich widzę rzeczywistą równość i unitarność śmierci. I mam wrażenie, że wszyscy zebrali się razem i czekają. 

Może na nas?

Kim byli?



[źródło: archiwum rodzinne Pruchniewiczów i Cetnarowiczów, dzięki uprzejmości Jadwigi Wędrychowicz, mojej kuzynki]

[opis do zdjęcia: sierżant IR 20 Szczepan Pruchniewicz, Przedmieście, Biecz]


Stefan/Szczepan PRUCHNIEWICZ, ur. 08.12.1884 r., ojciec Robert, matka Barbara z domu Bochnia, sierżant w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Młodszy brat mojej prababci, Marii z Pruchniewiczów i Józefa Pruchniewicza (Sprawiedliwego wśród Narodów Świata). Razem się wychowywali… Do wojska trafił ok. roku 1906, w 1908 r. z okazji jubileuszu 60-lecia wstąpienia na tron cesarza Franciszka Józefa otrzymał Krzyż Jubileuszowy Wojskowy (niem. Militär-Jubiläumskreuz). Wg opowieści rodzinnej, po otrzymaniu śmiertelnego postrzału upadł i zmarł dopiero po kilku krokach. Poległ przed 27.11.1914 r. (dokładna data nieznana), biorąc jednak pod uwagę szlak bojowy, mógł zginąć w okolicach Kraśnika, Lublina lub Sandomierza. Miejsce pochówku nieznane.


Chaskel REH (wymawia się Rej, obecnie rodzina używa nazwiska Ree), ur. 29.10.1893 r. w Bieczu, ojciec: Elias Reh, matka Gittel z domu Peller, szeregowiec w 36 pułku obrony krajowej z Kołomyi (LIR 36). Zginął w lutym 1915 r. - w przedziale pomiędzy 10 a 20 dniem lutego. Dokładna data i miejsce zgonu nie są znane, biorąc jednak pod uwagę szlak bojowy, mógł zginąć w ofensywie w Karpatach. 


[źródło]




[źródło]

[opis do zdjęcia: metryka urodzenia, dane zebrane dzięki pomocy Krzysztofa Przybyłowicza]


Wojciech ALIBOŻEK, ur., 24.08.1888 r. w Bieczu, na Belnej, matka Rozalia Alibożek, szeregowiec w 32 pułku obrony krajowej z Nowego Sącza (LIR 32). W marcu 1915 r. otrzymał ranę postrzałową. Zmarł w trakcie transportu medycznego w dniu 23.03.1915 r., będąc na Stacji Obserwacji Chorych w Sátoraljaújhely (obecnie Węgry). Został pochowany na lokalnym cmentarzu, obecnie spoczywa prawdopodobnie w kwaterze wojskowej liczącej ponad 1500 indywidualnych nagrobków. Czekam na potwierdzenie tej informacji.


[źródło]



[źródło]


Antoni GAZDA, ur. 21.05.1895 r. w Strzeszynie, matka Anna Gazda, szeregowiec w 55 pułku piechoty (IR 55) z Lwowa. Pierwsza informacja o tym, że jest chory pojawia się 16.03.1915 r., a już 22.03.1915 r. poinformowano, że został przeniesiony do szpitala w miejscowości Žižkov, gdzie zmarł w dniu 13.04.1915 r. na gruźlicę płuc i krtani. Został pochowany na cmentarzu Olszańskim w Pradze, kwatera X, grób nr 386.

[źródło]


Ludwik ŻEGLEŃ, ur. 05.12.1894 r., ojciec Jan, matka Marianna z domu Falisiewicz, szeregowiec 80 pułku piechoty (IR 80) z Lwowa. Poległ w dniu 02.05.1915 r. w Golance położonej między Rzepiennikiem Marciszewskim a Gromnikiem - 30 km od Biecza. Spoczywa na cmentarzu wojennym nr 147 w mogile zbiorowej nr 54 z kolegami z pułku.


[źródło]

[opis do zdjęcia: kwatera nr 54 na cmentarzu nr 147 w Golance, autor zdjęcia Darek z  Było-Minęło-Jest]


[źródło]



[źródło]


[źródło]

[opis do zdjęcia: plan cmentarza nr 147 w Golance]


[źródło: zdjęcie cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1985 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]



[źródło: zdjęcie cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1993-95 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]


Jan LEŚNIAK, ur. 11.05.1892 r. w Bieczu, ojciec Jan, matka Agnieszka z domu Patla, szeregowiec 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zginął w dniu 15.05.1915 r. w bitwie pod Jarosławiem i tam został pochowany. Obecnie nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa. 

[źródło]


Władysław RĘPALSKI/REMPALSKI, ur. 01.09.1893 r. w Bieczu, ojciec Jan, matka Monika z domu Wojnar, szeregowiec 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zmarł w dniu 15.05.1915 r. najprawdopodobniej w wyniku walk pod Jarosławiem, na co może wskazywać data śmierci. Obecnie nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa. 

https://des.genealogy.net/search/show/14151972


Jan MOSOŃ, ur. w 1893 r., przynależny do Strzeszyna, szeregowiec landszturmu w 32 pułku obrony krajowej z Nowego Sącza (LIR 32). Poległ 20.07.1915 r., data wskazuje na walki pod Sokalem (obecnie Ukraina) i nad Bugiem, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.

https://des.genealogy.net/search/show/15215517


Andrzej MALINOWSKI, ur. 19.11.1888 r., ojciec Szczepan, matka Józefa z domu Kwiatkowska, szeregowiec 10 pułku piechoty z Przemyśla (IR 10). Wiosną 1915 r. ranny po raz pierwszy, a następnie latem 1915 r. został postrzelony w głowę, zmarł 09.08.1915 r. w Punkcie Sanitarnym 24 Dywizji Piechoty, pochowany w miejscowości Ujbajna, prawdopodobnie chodzi o obecną miejscowość Zbojné na Słowacji. Obecne miejsce pochówku nieznane.

[źródło]


Wojciech FALISIEWICZ, ur. dnia 15.04.1882 r. w Strzeszynie, ojciec Dominik, matka Elżbieta z domu Jasińska (?), szeregowiec w 18 pułku obrony krajowej z Przemyśla (LIR 18). Chorował, jednak dokładna przyczyna zgonu nie jest znana. Zmarł w dniu 12.09.1915 r. w szpitalu polowym nr 2/4 w Łucku (obecnie Ukraina) i tam został pochowany na cmentarzu rzymsko-katolickim. 

[źródło]


Antoni WILCZKOWICZ, ur. dnia 15.04.1894 r. w Strzeszynie, ojciec Jan, matka Antonina z domu Szary, szeregowiec w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zmarł w dniu 13.10.1915 r. w mobilnym szpitalu rezerwowym nr 1/3 w wyniku obrażeń wewnętrznych po wybuchu granatu. Pochowany na nowym cmentarzu w Przewłoce, okręg Buczacz (obecnie na Ukrainie). Dokładne miejsce spoczynku nie jest znane.

[źródło]


[źródło]


Antoni BOCHNIA, ur. w 1873 r., przynależny do Biecza, szeregowiec 32 pułku piechoty pospolitego ruszenia z Nowego Sącza (Lst.IR 32). Poległ w okresie pomiędzy 19.10 - 23.10.1915 r., data wskazuje na walki na froncie włoskim, w bitwach nad rzeką Isonzo, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.

[źródło: Monika Pikusa, Arkadiusz Bąk, "Zawierucha wielkiej wojny na terenie Gminy Szerzyny", str. 131]

https://des.genealogy.net/search/show/16618534


Józef KULINOWSKI, ur. 12.01.1895 r., w Bieczu, ojciec Piotr, matka Zofia z domu Barańska, szeregowiec landszturmu w 32 pułku obrony krajowej z Nowego Sącza (LIR 32). Poległ w okresie pomiędzy 08.06 - 25.06.1916 r., data wskazuje na walki na Wołyniu, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane. 

https://des.genealogy.net/search/show/18584033


Jan MÜLLER, ur. w 18.06.1881 r., w Bieczu, ojciec Augustyn, matka Karolina z domu Paszyńska, szeregowiec 32 pułku piechoty piechoty pospolitego ruszenia z Nowego Sącza (Lst.IR 32). Poległ w dniu 15.06.1916 r., data wskazuje na walki na froncie włoskim, w okolicy miejscowości Monfalcone, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane. 

[źródło: Monika Pikusa, Arkadiusz Bąk, "Zawierucha wielkiej wojny na terenie Gminy Szerzyny", str. 131]

https://des.genealogy.net/search/show/18616098


Józef PRZEWOŹNIK, ur. w 1894 r. przynależny do Biecza, szeregowiec landszturmu w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Zmarł w dniu 15.07.1916 r. (lub 16.07.1916 r.) w wyniku walk w okolicy wsi Gubin (obecnie: Hubin, obwód wołyński, Ukraina). Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa. 

[źródło]

https://des.genealogy.net/search/show/14803885


Władysław GAZDA, ur. 19.06.1885 r., ojciec Jan, matka Zofia z domu Liana, trębacz w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Dostał się do niewoli i tam zmarł przed kwietniem 1917 r. Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa.

https://des.genealogy.net/search/show/19292100


Jan LIPIŃSKI, ur. 31.03.1898 r. w Bieczu, ojciec Jakub, matka Marianna z domu Ludwin, szeregowiec landszturmu w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Prawdopodobnie członek drużyny harcerskiej w Bieczu (drużynowy zapisywał najczęściej same nazwiska) od maja 1913 r. Zmarł w dniu 31.01.1917 r., z uwagi na datę można przypuszczać, że poległ w walkach w Bukowinie, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.

https://des.genealogy.net/search/show/19809413

[źródło: Materiały do historii harcerstwa bieckiego i gorlickiego / zebrał Piotr Matys.]


Michał ROMAN, ur. w 1873 r., przynależny do Biecza, szeregowiec 31 pułku piechoty piechoty pospolitego ruszenia z Cieszyna (Lst.IR 31). Poległ w dniu 16.05.1917 r., data wskazuje na front włoski, bitwy nad rzeką Isonzo, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane.

https://des.genealogy.net/search/show/15489168


Paweł KOSIBA, ur. 14.06.1897 r., ojciec Hilary, matka Marianna z domu Szarłowicz, szeregowiec w 56 pułku piechoty z Wadowic. Zmarł dniu 11.06.1917 r. w szpitalu polowym nr 407 w miejscowości Villa Opicina, Triest (obecnie Włochy) w wyniku obrażeń klatki piersiowej powstałych po wybuchy szrapnela. Pochowany na cmentarzu wojskowym w Villa Opicina, po komasacji pochówków obecnie spoczywa na wojskowym cmentarzu austro-węgierskim Prosecco, Włochy.

[źródło]


[źródło]



[źródło]

[opis do zdjęcia: cmentarz żołnierzy austro-węgierskich w Prosecco/Prosek, Włochy]



Franciszek PRUCHNIEWICZ, ur. 25.09.1898 r. w Bieczu, ojciec Antoni, matka Apolonia z domu Majewska, szeregowiec 32 pułku piechoty piechoty pospolitego ruszenia z Nowego Sącza (Lst.IR 32). Poległ w dniu 29.01.1918 r., data wskazuje na front włoski, bitwy nad rzeką Isonzo, być może okolice miasta Vicenza, faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane. 

[źródło: Monika Pikusa, Arkadiusz Bąk, "Zawierucha wielkiej wojny na terenie Gminy Szerzyny", str. 131]

https://des.genealogy.net/search/show/21951839


Jan WĘDRYCHOWICZ, ur. 21.01.1888 r. w Bieczu, ojciec Ignacy, matka Katarzyna z domu Czeluśniak, szeregowiec landszturmu w 20 pułku piechoty z Nowego Sącza (IR 20). Poległ dniu 06.06.1918 r., prawdopodobnie na froncie włoskim, nad rzeką Piave. Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa. 

https://des.genealogy.net/search/show/21956301


Antoni KOZA, ur. w 1898 r., przynależny do Biecza, szeregowiec 57 pułku piechoty z Tarnowa (IR 57). Poległ w dniu 17.06.1918 r. prawdopodobnie na froncie włoskim, nad rzeką Piave. Nie jest możliwe wskazanie cmentarza, gdzie spoczywa. 

https://des.genealogy.net/search/show/21958076


Józef SZARY, ur. 21.12.1894 r., ojciec Jan, matka Józefa, szeregowiec landszturmu w 12 Batalionie Szturmowym (SturmB. 12 - k.u.k Sturmtruppen). Poległ w dniu 17.06.1918 r., faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane, z uwagi na datę można przypuszczać, że było to na froncie włoskim.

[źródło]


Leib STROM, ur. 20.04.1899 r. w Bieczu, ojciec Hirsch Friedmann, matka Rachela Strom, ze względu na wyłącznie religijny ślub rodziców w świetle prawa cywilnego nosił nazwisko matki, szeregowiec 80 pułku piechoty z Lwowa (IR 80), sekcja łączności. Poległ w dniu 05.07.1918 r., faktyczne miejsce zgonu i pochówku nieznane, z uwagi na datę można przypuszczać, że było to na froncie włoskim.

[źródło]

[opis do zdjęcia: metryki urodzeń gminy izraelickiej w Bieczu, zasoby AP w Rzeszowie, dzięki wskazówkom Krzysztowa Przybyłowicza]


[źródło]



Ciąg Dalszy Nastąpi


Niestety…



[źródło: zdjęcie cmentarza nr 147 w Golance wykonane ok. 1993-95 r. przez Ryszarda Zaklukiewicza, skan kliszy w zbiorach Darka z Było-Minęło-Jest]




Komentarze

  1. Prace autorskie p. Magdy są nie do przecenienia ..

    OdpowiedzUsuń
  2. Melduje się stały zapewne czytelnik bloga. Tak trzymaj p. Magdo!!!

    OdpowiedzUsuń
  3. Ja po prostu .. zaniemówiłem na chwilę i nie mogłem wyjść z uczucia podziwu wobec p. Magdy. Nie jestem zbytnim wielbicielem historii - i chyba nim nie zostanę - lecz tu muszę wykonać głęboki ukłon przed autorką ...

    OdpowiedzUsuń

Prześlij komentarz

Popularne posty